Aktualności

17.12.2009

Raport o sytuacji Polonii i Polaków za granicą

17 grudnia 2009 r. w Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski zaprezentował Raport o sytuacji Polonii i Polaków za granicą. W konferencji prasowej towarzyszącej temu wydarzeniu udział wzięli również Marszałek Senatu Bogdan Borusewicz oraz Jan Borkowski, Sekretarz Stanu w MSZ.

Opracowany przez Departament Współpracy z Polonią Raport stanowi pierwszą próbę przedstawienia w sposób kompleksowy polskiej diaspory w końcu pierwszej dekady XXI wieku. Intencją opracowania jest dostarczenie wieloaspektowej wiedzy o Polonii i Polakach w świecie.

Na potrzeby Raportu zespół redakcyjny dokonał wyboru 30 państw, w których społeczności polskie są najliczniejsze, jak również w sposób istotny wpływają na politykę Rzeczypospolitej Polskiej lub państwa zamieszkania. Liczące się zbiorowości Polaków i osób o polskim rodowodzie obecne są w większości państw Europy, w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oraz w Ameryce Południowej, w tym szczególnie w Argentynie i Brazylii, a także w Republice Południowej Afryki i Australii.

Ogromnym walorem Raportu jest to, że po raz pierwszy w jednej publikacji zestawiono opinie i analizy pochodzące nie tylko z polskich placówek dyplomatyczno-konsularnych oraz innych instytucji państwowych zajmujących się tą problematyką  na czele z Senatem i kilkunastoma resortami rządowymi, ale także organizacji pozarządowych. Warto podkreślić, że opracowanie zostało uzupełnione sprawozdaniami trzech najważniejszych organizacji  działających na rzecz Polonii i Polaków za granicą – Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” oraz Fundacji „Semper Polonia”.

Informacja Kongresu Polaków w Rosji

Najważniejsze problemy środowisk polonijnych w FR

Brak finansowania ze strony władz federalnych. Na poziomie regionalnym udostępnia się bezpłatnie pomieszczenia na poszczeglóne imprezy (w „Domach Narodowościowych”), czasami autokary.

Działacze polonijni, bez wyjątku, pracują społecznie, po godzinach pracy zarobkowej, co w dużym stopniu obniża możliwości organizacyjne.

Brak lokali.

Ogromne odległości i duże rozproszenie sprawia utrudnienie w kontaktach między organizacjami, w organizacji wspólnych imprez.

Słaba znajomość języka polskiego wśród Polonii. Brak nauczycieli zawodowych w szkółkach polonijnych. Zajęcia prowadzone są przez osoby znające język polski w różnym stopniu. Język polski jako przedmiot wprowadzony jest w 2 szkołach w Moskwie.

Niezwykle ważne jest rozszerzenie pracy z młodzieżą, zaktywizowanie działalności kół młodzieżowych przy organizacjach polonijnych, większe zainteresowanie młodzieży możliwością podjęcia studiów w Polsce.

Rejestrowanie polonijnych szkółek niedzielnych przy rosyjskich szkołach ogólnokształcących dałoby możliwość uzyskania etatów dla nauczycieli oraz pomieszczeń lekcyjnych.

W ostatnich latach coraz częściej mamy do czynienia z przypadkami inwigilacji służb specjalnych organizacji polonijnych, wzywanie działaczy na przesłuchania, o czym władze Kongresu informowały Radę Konsultacyjną Narodowo-Kulturalnych Autonomii przy Ministerstwie Rozwoju Regionalnego, kierownictwo Komitetu ds. Narodowościowych Dumy Państwowej oraz Rady Federacji.

Pod koniec lat 90. ograniczono dosp do polskich i polonijnych zbiorów archiwalnych w archiwach federalnych i obwodowych, co znacznie utrudnia badania naukowe.

Oczekiwania od władz rosyjskich

Od 16 lat Kongres stale zwraca się do najwyższych władz Rosji w sprawie rehabilitacji i uznania Polaków w Rosji za naród represjonowany, z czym jest związany zwrot majątku (w tym budynków, archiwaliów i zbiorów bibliotekarskich). Przez 20 lat oczekujemy na zwrot budynku Domu Polskiego w Moskwie.

Dotychczas organizacje polonijne w Rosji nie posiadają pomieszczeс, co ogranicza w dużym stopniu prowadzenie działalności statutowej, w tym nauczanie języka polskiego. Niektóre organizacje korzystają z pomieszczeń szkół ogólnokształcących lub parafii. Organizacje, które korzystały z pomieszczeń parafialnych, zostały przez proboszczów poproszone o ich opuszczenie.

W ciągu ostatnich lat władze rosyjskie ograniczają wydawanie wiz i przedłużenie pobytu dla księży z Polski, co pozbawia Polonię języka polskiego w kościołach.

Ustawa o narodowo-kulturalnych autonomiach przewiduje stabilne finansowanie organizacji narodowościowych, tym niemniej na poziomie federalnym środki nie były przydzielane żadnej organizacji narodowościowej. W 2008 r. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, organ odpowiedzialny za realizacją polityki narodowościowej, po raz pierwszy ogіosiło konkurs, w którym wziął udział Kongres; wygraliśmy 790 tys. rubli na przeprowadzenie festiwalu zespołów folklorystycznych w Saratowie. Środki jednak nie zostaіy przekazane. W 2009 r. Kongres ponownie wystąp w konkursie.

Ważnym kierunkiem naszej dziaіalności pozostaje popularyzacja działalności polonijnej w środkach masowego przekazu, rosyjskich, polskich

i polonijnych, m.in. na stronach internetowych. Zaznaczamy, iż w środkach masowego przekazu w Polsce, w tym w TV Polonia, nie ma żadnej informacji o Polonii w Rosji. Dostęp do rosyjskich mediów na tematy polonijne i narodowościowe jest ograniczony, w związku z brakiem zainteresowania ze strony mediów bądź wymaga to znacznych środków finansowych.

Oczekiwania od władz polskich

Niezbędne jest opracowanie polityki rządowej wobec Polonii w Rosji.

Oczekujemy na stałe kontakty władz polskich z władzami rosyjskimi na różnych szczeblach z naszym udziałem w sprawie sygnalizowania i załatwiania problemów związanych z działalnością organizacji polonijnych. Skoordynowane działania i relacje konsulatów i organizacji polonijnych w sprawach polonijnych będą służyły z pewnością na naszą korzyść. Takie działania strony polskiej będą sprzyjały wzmocnieniu autorytetu organizacji polonijnych w Rosji.

Podkreślamy wagę konsultowania z Polonią ustaw i raportów nas dotyczących (wzorem konsultacji w sprawie „Karty Polaka” i niniejszego

Raportu).

Uważamy za niezbędne przeznaczenie przez Senat RP środków finansowych na promocję historii, kultury i tradycji polskich poprzez organizowanie dni kultury polskiej, festiwali, festynów, konkursów, wystaw, prezentacji kuchni polskiej, propagowanie wartości kulturowych narodu polskiego w naszym otoczeniu i środowisku. W 2009 r. zaplanowaliśmy konferencję pt.Wrzesień 1939 r. w historiografii, mediach i filmie”, na przeprowadzenie której Senat nie zatwierdził środków finansowych.

Uznajemy za jeden z podstawowych kierunków naszej dziaіalności kształtowanie pozytywnego wizerunku Polski i Polaków. Pragniemy w tym celu uzyskać większy dostęp do materiałów krajowych promujących Polskę.

Podkreślamy potrzebę kontynuacji festiwali i szkoleń zespołów polonijnych w Koszalinie i w Rzeszowie.

Pragniemy podkreślić, że ważne jest, aby finansowanie poprzez organizacje pozarządowe, takie jak Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” oraz fundacje, pozostało podstawową drogą wspierania naszej działalności.

Pragniemy pełniejszej realizacji umów polsko-rosyjskich w sprawie pomocy dla szkolnictwa polskiego w Rosji.

Zwracamy się do polskich instytucji i fundacji, wspierających działalność naukową, o docelowe finansowanie tego rodzaju publikacji i imprez.

Uznajemy za niezbądny dalszy rozwój systemu nauczania polonijnegoi w tym celu postulujemy:

rozszerzenie sieci letnich szkół językowych na terenie Rosji, również z udziałem harcerstwa polskiego;

korzystanie z możliwości zapraszania nauczycieli z Polski;

organizowanie kursów metodycznych i konferencji dla nauczycieli;

organizowanie kursów szkoleniowych dla liderów młodzieżowych i kursów językowych dla młodzieży polonijnej;

zwiększenie dla młodzieży z naszych organizacji liczby miejsc na obozach letnich w Kraju.

Prezes FPNKA Kongres Polaków w Rosji Halina Subotowicz-Romanowa

Źródło: www.msz.gov.pl

 

Posłuchaj rownież rozmowę o raporcie z Sekretarzem Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Panem Janem Borkowskim na falach Polskiego Radia dla Zagranicy.

Przedsięwzięcie współfinansowane jest przez Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” ze środków otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach konkursu „Współpraca z Polonią i Polakami za Granicą w 2014 r.”